NOVI SAD, PONEDELJAK, 9. JUN 2003. GODINE

250 GODINA OBRAZOVANJA RUSINA U VOJVODINI
Škola bila i ostala najvažnija
U osnovnu školu i gimnaziju „Petro Kuzmjak’’ u Ruskom Krsturu danas đaci dolaze iz svih mesta u kojima žive Rusini, a o kvalitetu rada u njoj govore mnogobrojna priznanja

U osnovnoj školi i gimnaziji „Petro Kuzmjak’’ u Ruskom Krsturu ova godina prolazi u obeležavanju 250 godina obrazovanja Rusina u Vojvodini. Koreni ove danas moderne škole sa 530 osnovaca i 250 gimnazijalaca sežu u vreme neposredno posle preseljenja Rusina u ovo mesto. U tesnoj vezi sa crkvenom opštinom, Rusini su ovde 1753. godine osnovali svoju školu, u kojoj se na rusinskom jeziku učilo čitanje, pisanje, računanje i veronauka. Trebalo je obezbediti kvalifikovane učitelje i izgraditi novu školsku zgradu, za sve veći broj učenika.
- Vremenom, škola je reformisana i u nju su dolazila deca iz svih mesta u kojima su živeli Rusini. NJeni đaci odlazili su kasnije na školovanje u više narodne, građanske, više devojačke škole i gimnazije, kao i učiteljske škole u Sombor, Novi Sad, Pečuj, Baju, Suboticu i Užgorod.
Od 1899. godine škola je državna, a nova zgrada izgrađena je 1913. godine. Nakon osnivanja Kraljevine Jugoslavije formirano je Rusinsko narodno prosvetno društvo, pod čijim patronatom su štampani i prvi udžbenici na rusinskom jeziku.
Pored osnovne škole, 1954. godine otvorena je državna realna gimnazija, prva u istoriji Rusina na ovim prostorima. Nažalost, ona je radila samo do 1949, a zatim je transformisana u osnovnu školu, da bi gimnazija ponovo nastavila rad 1970. godine. Obrazovni centar „Petro Kuzmjak’’ osnovan je sedam godina kasnije, a prvu desetogodišnjicu dočekao je u novoj savremenoj zgradi, u kojoj je i danas.
U okviru škole, uz savremene kabinete, među kojima je i informatički sa 20 računara, nalaze se đački dom, kuhinja, sala za fizičko i otvoreni sportski tereni.
Rezultat rada 83 zaposlena su i mnogobrojna priznanja i nagrade, koje njihovi učenici osvajaju na takmičenjima, ali i društvena priznanja među kojima su Iskra kulture Kulturno-prosvetne zajednice Vojvodine, Zlatna značka kulturno-prosvetne zajednice Srbije, republička nagrada 25. maj, Zraci kulture Kulturno- prosvetne zajednice Opštine Kula i mnoge druge.

D. Devečerski

NOVI SAD, SUBOTA, 17. MAJ 2003. GODINE

DVA I PO VEKA OBRAZOVNOG CENTRA
„PETRO KUZMJAK” U RUSKOM KRSTURU
Rasadnik kulture vojvođanskih Rusina

RUSKI KRSTUR - Već četvrt milenijuma vojvođanski Rusini u svojoj kulturnoj metropoli Ruskom Krsturu obrazovanje stiču na maternjem jeiku. Ove godine obrazovni centar „Petro Kuzmjak” obeležava 250 godina postojanja, a ovaj jubilej biće svečano obeležen narednog vikenda u ovoj bačkoj varošici, gde će se u istoimenoj osnovnoj školi i gimnaziji, tokom kulturno-zabavnih programa i sportskih manifestacija, družiti domaćini i njihovi gosti.
-Ponosimo se ovom školom i našim đacima koji beleže uspeh i na fakultetima - predočila je direktorka ovog obrazovnog centra Tanja Rac-Bučko, na konferenciji za štampu, napominjujući da mogućnost sticanja obrazovanja na maternjem jeziku nema ni jedna druga rusinska manjina u okolnim državama. - U Ruskom Krsturu se u Osnovnoj školi obrazuje više od 500 đaka u 24 odeljenja, dok se 250 srednjoškolaca obrazuje u Gimnaziji. Za one koji dolaze iz okolnih mesta, obezbeđen je i internat za 70 đaka, a kako je ovde i postavka slika, reklo bi se da ovi đaci uče u galeriji.
Tokom predstojeće svečanosti, u Ruski Krstur će stići zvaničnici Ministarstva prosvete i Pokrajinskog sekretarijata za obrazovanje i kulturu Izvršnog veća Vojvodine, rusinske zajednice iz Srema i Hrvatske i Slovačke, delegacija grada Bara kao i predstavnici škola iz kulske opštine.
Napominjući da je ova škola bila stožer koji se uspešno odupire zubu asimilacije ove etničke zajednice, koja broji oko 16.000 duša, predsednik Nacionalnog saveta Rusina Rafail Ruskovski istakao je značaj predstojećeg jubileja ove škole koja slovi i kao rasadnik kulture vojvođanskih Rusina.

G. Carin