:: 250 роки з пар словами

ОСНОВНА ШКОЛА И ҐИМНАЗИЯ “ПЕТРО КУЗМЯК” У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ, ШКОЛА КОТРА ПОД ЧАС 250 РОКОХ РОЗВИВАЛА ОБРАЗОВАНЄ И ВОСПИТАНЄ НА РУСКИМ ЯЗИКУ

Нєодлуга по пресельованю до Бачкей, односно до Руского Керестура, Руснаци, у цесней вязи зоз церковну општину, 1753-го року основали свою школу, котра на початку була тривиялна, алє ше у нєй на

руским язику учело читац, писац, раховац и виронауку. Податки гуторя же основна школа у Руским Керестуре прешла у своїм вику през вецей фази: фазу конфесионалней школи од 1753. до 1888. року, потим фазу комуналней школи од 1888. до 1899. року и фазу державней школи од 1899. до 1918. року. Медзи двома шветовима войнами школа була державна. После 1944. року, то була перше штиророчна основна школа, а познєйше, 50-тих рокох, подполна осемрочна школа, яка є и нєшка.

Основни задаток конфесионалней школи було обезпечиц квалификованих учительох и вибудов нового школского будинку зоз новима учальнями за вше векше число школярох, як и средства за отримованє школского будинку. У тим периодзе робели такволани дочасни учителє

Найстарша зачувана фотоґрафия будинку зоз XIX вику. Находзел ше у церковней порти. Ту бивал и Петро Кузмяк

Прейґ идеї о снованю Капиталней школи (цо значело повязованє матки Руснацох – Руского Керестура – зоз другима местами дзе жию Руснаци у Бачки и Сриме) пришло до реформованя школи, у котрей ше найбаржей визначує робота теди найквалификованшого руского учителя Петра Кузмяка. У тим периодзе зоз керестурскей школи ше одходзело до висших народних, гражданских и висших дзивоцких школох и ґимназийох до Зомбора, Нового Саду, Печую и до учительских школох до Баї, Суботици и Ужгороду. Од 1899. до 1918. року учителє ше часто меняли, алє их було вше вецей. Нови будинок школи закончени 1913. року, а управнїк бул Михайло Полївка.

По снованю Кральовини Югославиї формує ше РУСКЕ НАРОДНЕ ПРОСВИТНЕ ДРУЖТВО, под чиїм патронатом видруковани перши учебнїки на руским язику (“Читанка за трецу класу” Михайла Полївки, 1920. и “Буквар” чийо авторе Михайло Полївка и отец Михайло Мудри, 1921.). Од початку ХХ вику, зоз друкованьом “Идилского венцу” Гавриїла Костельника (1904.), його “Ґраматики бачванско-руского язика” (1923.), першей драми “Єфтайова дзивка” (1927.), зоз зявеньом (тераз уж барда рускей литератури – тиж школского учителя ) Михайла Ковача и його приповедки “Атаманов син” (1927.), и так далєй аж по другу шветову войну, школую ше велї ґенерациї тей школи, котри познєйше буду подпора нє лєм основному алє и висшому образованю и воспитаню.

По ошлєбодзеню 1945. року, основна школа у Руским Керестуре предлужує роботу и, як накладал тедишнї час, уключує ше до настави як Народна школа на руским язику. У фебруаре 1945. року отворена Державна реална ґимназия – перша ґимназия у историї Руснацох. Ґимназия робела до 1949. року кед є трансформована до основней школи, а 1970. року ґимназия предлужує з роботу.

Образовни центер “Петро Кузмяк” основани 1977. року, а 1987. отворени нови, сучасно вибудовани и ушорени обєкт и створени условия за воспитно – образовну роботу на руским язику, од основного та по професийно-унапрямене воспитанє и образованє.

Нєшкайша модерна Основна школа “Петро Кузмяк” ма коло 530 школярох а ґимназия зоз двома оддзелєнями на сербским и з єдним на руским язику ма коло 250 школярох. У рамикох школи успишно функционує и барз добре опремени стредньошколски дом, капацитету 70 посцелї, зоз сучасно опремену школярску кухню, салу за физичне воспитанє и отворенима спортскима теренами. У шицких структурох єст коло 80 занятих и шицки вони робя на отримованю образовного уровня настави, участвую у звонканаставних активносцох у форми секцийох котри зазберую дзеци окремних прихильносцох, пошвецую ше проблемом адолесцентох и дальшому унапрямованю школярох и стараю ше о основних условийох живота и роботи у школи.

Основношколске образованє виключно на руским язику хторе потераз реализоване углавним за уписнїкох зоз Руского Керестура, предлужує ше з образованьом у ґимназиї на сербским и руским язику и указує барз добри резултати, як под час школованя, так и при упису на факултети. Талантовани школяре маю за собу вельо успиху на рижних змаганьох – од општинских прейґ реґионалних, та аж по покраїнски и републични. Успишней настави вшелїяк доприноша и окремни кабинети за хемию, биолоґию, физику, музичне, як и кабинет за рахункарство и информатику котри ма 20 компютери.

Школа сотрудзує зоз рижнима подприємствами, орґанизациями, як и ресорнима министерствами и секретариятами.

Дзекуюци своєй роботи и цалому анґажману, Образовни центер “Петро Кузмяк” и члени колективу котри у нїм робя достали припознаня як цо Искра култури КПЗ Войводини, Златна значка КПЗ Сербиї, Награду “25 май” Репбулики Сербиї, Зарї култури КПЗ општини Кула и так далєй, а тиж дочекали и 250. рочнїцу роботи своєй школи.

[назад]