ДВА И ПОЛ СТОЛЇТИЯ НА ЧЕСЦ И СЛАВУ ПРЕДКОМ И ПОТОМКОМ

Були зме и шветлосц и звук, тераз зме шведкове, будземе лїтопис и история. Час преселї дакого до забуца, дакому дзвигнє памятку и зачува му мено за наступни столїтия и памятки, за науку нам котри зме, котри були и котри буду...

Заш лєм, писана история документ без котрого нє мож, алє и нє треба буц, а писац и толковац писане слово можу лєм образовани. И праве Школа, наша мила и власна, люба, дзекеди чежка як бразди предкох наших у влажней жеми панонскей, нєшка и цалого 2003. року Господнього - слави!

А славиц ма цо! Два и пол вика росла з мочару и жемунїцох, зоз салашских школох по нєшкайши образовни центер, лєбо урядово, Основну шкоклу и Ґимназию “Петро кузмяк”. Була, и остала наша Школа. Свидомо з вельку букву – заслужела! Нє терхуйме шветочну хвильку з менами, най лєм тирваю у каменю, алє нє спомнуц Петра Кузмяка, учителя Полївку Мудрия...., було би наисце нєподзековно.Нє спомнуц салшских учительох котри писменосци учели ґенерациї Билянцох лєбо других салащарох було би од людзох ганьба, од Створителя грих.

Аз, буки, веди, глаголю...Два и пол столїтия за Руснаком котрого школовали нашо учителє, чи у конфенсионалних рамикох, чи у державних, чи у дзеяких других, алє учела го и учи го и тераз, и будзе. Лєм час нє исти, нє пишеме вецей на таблїчкох, а и крейди вше менєй. Двацецперши вик чловечеству и християнству, котре зме тиж ту учели вєдно и источашнє зоз читаньом, писаньом и рахунками док велї други ище рачковали у цмоти нєписменосци.

Задумайме, на хвильку лєм - у тих лавкох, та и забутих давно, шедзели числени будуци дохторе наукох, адвокати, дипломати, гемичаре, писателє, уметнїки.....вєдно з нїма и наш параст и биреш и слуга и служка. Келї лєм основни знаня достати праве ту, у Руским Керестуре, матки Руснацох, а келї аж после тей Школи розoшати ширцом швета без гранїцох у науки, уметносци, култури.....Келї лєм учителє давали и дали хлєб до рук дзецом парастским и другим, ровноправно и щедро, од шерца широкей души, нєсебично. Векшина з тих истих учительох лєм пред пар ґенерациями и праве єднак так шедзели у тих скамийох, а и їх учитель и його учитель пред тим...Два и пол вика так.

Нє забудзме, нє шмеме забуц! Тота Школа дала хлєба и научела основом науки и живота наисце шицких цо то сцели и мали можлївосци, алє и чесц и задовольство зоз знаньом ше кармиц и поїц праве ту, на тим просторе и у тих лавкох и будинкох дакедишнїх и терашнїх. Забудзме на знойни чола од труду и чежки часи кед ше анї крейди нє мало, кед ше зоз фалатком мекушки написане сцерало, кед ше на дробно мушело писац – же би вецей шорики до теки худобней стануло.

Оддайме почесц шицким котри витирвали у ученю дзекуюци Школи, тей истей, и витирвали у ученю и сцерпезлївосци предлужиц драгу ґу лєпшому. Оддайме почесц и гевтим котри предлужели учиц ґенерациї котри нарастали як габа Дуная. Руснак остал вирни и своєй Школи и знаню котре му, як тал оца старенкого, зоз остатню моцу, Школа дала.

Забудзме на часи кед ше, пре даяки други причини, нїяк власни нашо интереси, учело на других язикох.

Прецерпели би ми и вецей, кед би ше мушело, алє дома зме молитву Господню вше по руски вигваряли и хлєб благословели на своїм язику, язику предкох котри зме тиж ту учели, учиме и предлужиме так и нїяк иншак, бо зме Руснаци, школяре тей истей, старенкей, милей, и вецей од шицкого почитованей и любей Школи. Школи котра памета чуми, вилїви, войни, благослови на розлукох, числени и безчислени ґенерациї, алє и їх предкох, їх оцох, дїдох...

Будзме подзековни ґенерацийом учительох, наставнїкох, професорох и шицкому школскому кадру, їх тиж нє шмеме забуц, за сцерпезлївосц зоз котру нас водзели од перших смужкох по двацецперши вик котри ту.

Зоз менами най ше занїмаю историчаре. Нєозбильно би було мена по заслужносци споминац лєбо поровновац, а и хто ми же бизме о тим судзели? За тоти два и пол столїтия заслужни шицки: и держави котри щезли у историйних цекох, и системи котри вецей або менєй були за розвиванє националней свидомосци, култури и припадносци.

Руснак остал здрави у своїм єстве. Дзекуюци, медзи иншим и Школи котра ше меняла зоз нами шицкима по своїм випатрунку, методолоґийних поступкох, системох наставних и звонканаставних активносцох, змаганьох на котрих школяре зазначели нє лєм числени, алє и досяги найвисшого уровня. Будзме подзековни на красним мену єй школяра и култури котри зме праве дзекуюци кадром Школи ту научели и ширцом далєй ширели. Будзме подзековни шицким котри у своїм дальшим школованю зазначели резултати о котрих зме ше, голєм велї з нас, нє усудзовали анї шнїц. Пребачме гевтим котри забули же перши крочаї направели праве ту.

Пожадайме же би праве найстарша по тирваню наша Школа и далєй була приклад у складносци рижнородносцох шицких єй школярох и наставному кадру без огляду на їх националну лєбо етнїчну припадносц. Приклад Школи зохабел и зохаби тирваци шлїд у историї котра тирва и будзе написана лєбо запаметана.

Пожадайме, од шерца и щиро як то знаме виками у котрих зме витирвали, свидоми своїх кореньох и талу котри зохабиме нашлїднїком, пожадайме Школи най останє праве така. Най з нєобходнима знанями, схопносцами, витирвалосцу у ученю и жажди за новима досягами учи и научи ище числени ґенерациї так як научела нас, шицких пред нами и шицких котри до тей истей Школи приду зоз будуцим часом.

Зоз почитованьом - за нови 250 роки нашей Школи...!

Любомир Иванов Дудаш

Бувши школяр и ґимназиялєц

[назад]